Làm thế nào để trẻ thích học Tiếng Anh

Hiện nay, Tiếng Anh là một ngoại ngữ rất cần thiết và hữu ích cho mỗi chúng ta. Nó như là một hành trang quan trọng của mỗi trí thức trẻ. Vì thế, đã có nhiều phụ huynh khuyến khích trẻ em học tiếng Anh ngay từ nhỏ.

Đó là một điều tốt vì khi còn nhỏ, trẻ sẽ học tiếng Anh như một phản xạ tự nhiên tương tự với
tiếng mẹ đẻ. Nhưng nếu học không đúng cách, không chuẩn ngay từ đầu thì cũng sẽ gây ra
những hậu quả nặng nề hơn. Bạn hãy cân nhắc kỹ trước khi chọn thầy, chọn sách và áp dụng
một số biện pháp khuyến khích trẻ nhé!

Làm cho trẻ yêu Tiếng Anh và thích học Tiếng Anh

Thông qua các giáo trình có họa tiết đẹp, các bộ phim hoạt hình, các trò chơi, quảng cáo, các
đồ dùng quanh nhà… làm cho trẻ con hứng thú với các dòng chữ, âm thanh khác lạ của trẻ.
Chơi trò chơi và tập hát theo phim, theo đĩa, theo ca sĩ… dạy trẻ hát các bài hát tiếng Anh đơn
giản phù hợp với lứa tuổi của trẻ.

Hơn nữa, tạo môi trường để trẻ giao tiếp bằng tiếng Anh như trong cuộc sống hàng ngày cha
mẹ có thể hỏi trẻ gọi tên các đồ vật bằng tiếng Anh như thế nào? Nếu cha mẹ học tốt ngoại ngữ và tính cực dùng ngoại ngữ để giao tiếp với trẻ luyện giao tiếp và tăng vốn từ cho trẻ là cách rất tốt để trẻ học tốt môn ngoại ngữ. Bên cạnh đó cần tạo cơ hội cho trẻ nói chuyện với người bản ngữ. Có như vậy mới cho trẻ thấy được tầm quan trọng của học tiếng Anh và khả năng ngôn ngữ của các em mới phát triển được.

Hãy quan tâm tới những gì con bạn học ở trường. Sau mỗi bài học nên hỏi con bạn về bài các
cháu được học, thậm chí bạn có thể đề nghị cháu dạy cho bạn một vài từ mới. Khi trẻ có những
tiến bộ thì cha mẹ cần kịp thời động viên, khen thưởng khuyến khích trẻ. Muốn học tiếng Anh
tốt, ngoại ngữ pháp thành thạo, trẻ còn cần nghe nói một cách lưu loát nên việc thực hành
tiếng Anh rất quan trọng. Cha mẹ có thể tạo môi trường học tập cho con như tổ chức các nhóm
bạn cùng học tiếng Anh, tổ chức các câu lạc bộ tiếng Anh cho trẻ sinh hoạt thông qua những
trò chơi, những bài hát, những câu chuyện kể, những lần giao tiếp… qua đó kích thích trẻ học
tiếng Anh và vận dụng tiếng Anh vào cuộc sống.

Giúp trẻ tự tin khi học tiếng Anh

Không làm cho trẻ sợ hay ngại nói tiếng Anh vì lo mình nói bị sai. Khuyến khích các em đừng
bao giờ sợ mắc lỗi khi nói và viết tiếng Anh. Chính sự mạnh dạn sẽ giúp trẻ học tốt tiếng Anh.
Dạy các em biết cách hỏi lại hoặc đề nghị người nói nhắc lại nếu chưa hiểu rõ nghĩa. Mặt khác,
giờ học tiếng Anh luôn phải sôi nổi và tạo tâm lí nhẹ nhàng, không gò bó về điểm số, đánh giá
kết quả học tập.

Các giai đoạn khi học Tiếng Anh ở trẻ.

Ngôn ngữ nói sẽ được hình thành trước kỹ năng đọc và viết một cách hết sức tự nhiên qua các giai đoạn sau:

Giai đoạn im lặng

Khi các em bé học ngôn ngữ mẹ đẻ của mình, sẽ tồn tại một giai đoạn gọi là “giai đoạn im lặng”, theo đó các bé sẽ chỉ nhìn, lắng nghe và giao tiếp thông qua các biểu cảm trên gương mặt hoặc động tác trước khi các bé bắt đầu biết nói. Khi trẻ em học tiếng Anh, cũng có một “giai đoạn im lặng” tương tự như vậy, các em sẽ tìm hiểu và nhận biết trước khi thực sự nói được bất kỳ từ tiếng Anh nào.

Trong giai đoạn này, phụ huynh không nên bắt trẻ lặp đi lặp lại các từ. Ngôn ngữ nói chỉ nên một chiều – tức là phụ huynh nói để trẻ có cơ hội nhận biết ngôn ngữ. Nếu phụ huynh dùng giọng điệu nựng nịu (parentese) để kích thích việc học, trẻ có thể sẽ dùng những cách thức giống như khi trẻ học ngôn ngữ mẹ đẻ để học tiếng Anh.

Bắt đầu tập nói

Sau một thời gian nhất định, tùy thuộc vào tần suất học tiếng Anh của trẻ, trẻ (bé gái thường học nhanh hơn bé trai) sẽ bắt đầu nói các từ đơn giản (‘cat’, ‘house’) hoặc các cụm từ ngắn có sẵn (‘What’s that?’, ‘It’s my book’, ‘I can’t’, ‘That’s a car’, ‘Time to go home’) trong khi nói chuyện với mọi người hoặc không có chủ định trước. Trẻ đã ghi nhớ những từ và cụm từ này, bắt chước cách phát âm một cách chính xác mà không nhận ra rằng trong đó có cả một số cụm từ. Giai đoạn này tiếp diễn trong một khoảng thời gian nhất định theo đó trẻ tiếp tục thu nạp thêm ngôn ngữ một cách máy móc và sử dụng chúng để giao tiếp cho đến khi trẻ có thể tự hình thành nên các cụm từ của riêng mình.

Hình thành ngôn ngữ tiếng Anh

Dần dần, trẻ xây dựng nên các cụm từ bao gồm 1 từ đơn mà trẻ đã ghi nhớ một cách vô thức từ trước và đồng thời thêm vào đó vốn từ vựng của mình (‘a dog’, ‘a brown dog’, ‘a brown and black dog’) hoặc chủ động thêm vào các yếu tố mang tính cá nhân (‘That’s my chair’, ‘Time to play’). Tùy thuộc vào việc trẻ tiếp xúc với tiếng Anh có thường xuyên hay không và chất lượng của quá trình tiếp xúc đó như thế nào mà dần dần trẻ sẽ hình thành được các câu nói hoàn chỉnh.

Nhận thức

Hiểu được một ngôn ngữ bao giờ cũng quan trọng hơn chỉ nói ra ngôn ngữ đó một cách máy móc. Chúng ta không nên đánh giá thấp khả năng nhận thức của trẻ nhỏ vì các em đã quen với việc nhận thức ngôn ngữ mẹ đẻ của mình trong nhiều ngữ cảnh khác nhau. Mặc dù các em có thể không hiểu tất cả những từ mình nghe được bằng ngôn ngữ mẹ đẻ nhưng các em lại nắm bắt được bản chất của vấn đề - đó là chỉ cần hiểu được một vài từ quan trọng, rồi sử dụng các manh mối khác nhau để đoán ra các từ còn lại và từ đó hiểu được nghĩa của cả câu. Với sự động viên đúng mức, các em sẽ sớm vận dụng được các kĩ năng này để hiểu được ngôn ngữ tiếng Anh.

Thất vọng

Sau những buổi học tiếng Anh đầu tiên đầy mới lạ, một số trẻ nhỏ sẽ cảm thấy thất vọng vì không thể biểu đạt suy nghĩ của mình bằng tiếng Anh. Một số khác lại muốn nói tiếng Anh cũng nhanh như khi học tiếng mẹ đẻ. Trẻ có thể vượt qua được sự thất vọng này nếu ta cung cấp cho trẻ các “phiếu thành tích” như “Tôi có thể đếm đến 12 bằng tiếng Anh” hoặc các bài vần đơn giản bao gồm các cụm từ có sẵn.M

Mắc lỗi

Chúng ta không nên nói với trẻ rằng các em đã mắc lỗi vì bất kì hành vi sửa lỗi nào của chúng ta cũng sẽ ngay lập tức khiến trẻ nhụt chí. Lỗi ở đây có thể là lỗi phát âm hoặc lỗi sử dụng ngữ pháp. “I goed” sẽ nhanh chóng chuyển thành “went” nếu đứa trẻ nghe thấy người lớn đáp lại là “yes, you went”; hoặc nếu người lớn nghe thấy trẻ nói “zee bus” và lặp lại là “the bus”. Cũng giống như khi học tiếng mẹ đẻ, nếu trẻ có cơ hội được nghe người lớn lặp lại ngôn ngữ theo cách đúng thì trẻ rồi sẽ tự mình sửa lỗi sai đó.

Khác biệt về giới

Não bộ của các bé trai phát triển khác với các bé gái và điều này ảnh hưởng đến việc các bé trai thu nhận và sử dụng ngôn ngữ. Đôi khi các lớp học có cả nam và nữ không để ý đúng mức đến việc các bé trai có thể bị lu mờ trước khả năng sử dụng ngôn ngữ bẩm sinh của các bé gái. Để giúp các bé trai phát huy tiềm năng của mình, các em phải được học ngôn ngữ trong một môi trường khác với các bé gái và chúng ta cũng không nên so sánh kết quả mà các em đạt được với thành quả của các bé gái.

Môi trường học ngôn ngữ

Nếu không có môi trường học phù hợp cùng với sự hỗ trợ đúng mức của phụ huynh, việc học tiếng Anh của trẻ nhỏ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.
Trẻ nhỏ phải cảm thấy an toàn và hiểu được rằng việc sử dụng tiếng Anh là cần thiết.
Các hoạt động trong quá trình học phải tương thích với các hoạt động hàng ngày mà các em đã biết, ví dụ, chia sẻ một quyển truyện tranh bằng tiếng Anh hay đọc một bài thơ bằng tiếng Anh…
Các hoạt động này phải đi kèm với việc phụ huynh đưa ra những nhận xét liên tục bằng giọng điệu nựng nịu trong suốt quá trình diễn ra hoạt động.
Các giờ học tiếng Anh phải thú vị và vui vẻ, tập trung vào những khái niệm mà trẻ đã biết bằng ngôn ngữ mẹ đẻ. Bằng cách này, trẻ không phải học 2 thứ cùng 1 lúc, một khái niệm mới và một ngôn ngữ mới, mà đơn giản chỉ là học cách sử dụng tiếng Anh để nói về một điều mà các em đã biết.
Các hoạt động này phải sử dụng các đồ vật hỗ trợ khi cần thiết, điều này giúp cho trẻ nhận thức nhanh hơn và đồng thời tăng hứng thú của trẻ.

Đọc

Những trẻ em đã có thể đọc bằng ngôn ngữ mẹ đẻ thường luôn muốn tìm cách để đọc được bằng tiếng Anh. Các em đã biết cách giải mã để hiểu được ý nghĩa của các từ chưa biết trong ngôn ngữ mẹ đẻ của mình. Các em có thể sẽ sử dụng các kỹ năng giải mã này trong việc học tiếng Anh và kết quả là đọc tiếng Anh bằng giọng địa phương của mình.
Trước khi có thể giải mã được tiếng Anh, trẻ nhỏ phải biết 26 chữ cái và các âm. Vì tiếng Anh có 26 chữ cái nhưng lại có trung bình 44 âm (tiếng Anh chuẩn) nên việc giới thiệu các âm còn lại nên đợi đến khi trẻ đã có nhiều kinh nghiệm trong việc sử dụng và đọc ngôn ngữ.
Việc bắt đầu đọc bằng tiếng Anh sẽ trở nên dễ dàng nếu trẻ nhỏ đã biết về ngôn ngữ này. Rất nhiều trẻ tự học cách đọc tiếng Anh nếu các em được xem chung sách truyện có hình ảnh với người lớn hoặc học các bài vần vì các em có xu hướng ghi nhớ ngôn ngữ. Học thuộc lòng là một bước quan trọng trong việc học đọc vì nó cho trẻ cơ hội tự mình tìm ra cách giải mã các từ đơn giản. Một khi trẻ đã hình thành nên một ngân hàng từ vựng mà các em có thể đọc được, các em sẽ trở nên tự tin hơn và sẵn sàng cho các phương pháp tiếp cận phức tạp hơn.

Hỗ trợ của phụ huynh

Trẻ em cần cảm thấy rằng mình đang tiến bộ. Các em cần có sự động viên thường xuyên cũng như sự khen ngợi khi đạt được những kết quả tốt. Cha mẹ có cơ sở vững chắc để đóng vai trò là người động viên cổ vũ và giúp đỡ trẻ trong quá trình học tập, thậm chí ngay cả khi cha mẹ chỉ có kiến thức cơ bản về tiếng Anh và cũng đang phải cùng học với các con mình.

Bằng cách chia sẻ, các bậc phụ huynh không chỉ có thể đưa các hoạt động và ngôn ngữ của trẻ vào cuộc sống gia đình hàng ngày mà còn tác động đến thái độ của trẻ trong việc học ngôn ngữ và học các nền văn hóa khác. Hầu hết mọi người đều đã thừa nhận các tính cách sẽ đi theo ta trong suốt cuộc đời được hình thành ở độ tuổi lên 8 hoặc lên 9.

4 quan điểm sai lầm trong việc học tiếng Anh của trẻ

1. Trẻ học tiếng Anh quá sớm có thể dẫn đến rối loạn ngôn ngữ

Trong não bộ chúng ta, đa số vùng ngôn ngữ nằm chủ yếu trên bán cầu não trái. Não bộ được cấu tạo theo cách, tất cả những người bình thường, dù là ở nước nào, đều có khả năng học được nhiều ngoại ngữ, kể cả học cùng lúc. Dù là trẻ sơ sinh, các em cũng đã có khả năng đó và học ngôn ngữ theo cách nghe, quan sát, tiếp nhận và nhớ ngôn ngữ. Các bà mẹ chính là
những người tác động lớn nhất tới trẻ trong quá trình trẻ nói thứ tiếng đầu tiên của mình.Tiến sĩ Elaine Schneider, chuyên gia hàng đầu về nghiên cứu tâm lý trẻ em tại Đại học Nova Southeastern University (Mỹ,) cho biết cần phải phân biệt rạch ròi giữa rối loạn ngôn ngữ và sự nhầm lẫn trong sử dụng ngôn ngữ. Khi một đứa trẻ đang học hai ngôn ngữ, chúng có thể dùng lẫn lộn. Đây là điều hoàn toàn bình thường, không có gì là rối loạn. Tuy nhiên, bố mẹ cũng nên khuyến khích trẻ giảm dần sự pha trộn này, nhưng không có gì là báo động.

Thêm vào đó, những nghiên cứu khoa học của các giáo sư tại Đại học Washington (Mỹ) đãchứng minh rằng, trẻ học ngôn ngữ thứ hai sớm không những có khả năng phát âm chuẩn xácmà còn có khả năng tập trung chú ý tốt hơn, phát triển khả năng quan sát và phân tích, từ đó tưduy của trẻ cũng được phát triển.

2. Trẻ cứ học tiếng Anh sớm là giỏi

Theo nhiều nghiên cứu, trẻ càng được tiếp xúc với tiếng Anh sớm thì khả năng nắm bắtngôn ngữ càng tốt vì càng nhỏ tuổi, trẻ càng ít bị lệ thuộc và chi phối bởi các cách giải thíchngữ pháp và sự tư duy về ngôn ngữ đã được định hình. Tuy nhiên, không phải trẻ cứ học sớmlà giỏi! Các bậc phụ huynh cần nhớ là hiệu quả của việc học tiếng Anh còn phụ thuộc rất lớnvào tần suất tiếp xúc và môi trường tiếng Anh xung quanh trẻ.

3. Cha mẹ không thạo ngoại ngữ thì không thể giúp con học tiếng Anh.

Với quan điểm này, các vị phụ huynh đã vô tình làm giảm vai trò quan trọng của mình.
Hiện nay có rất nhiều website, công cụ học tiếng Anh trực tuyến có chức năng tự động chấm điểm, sửa và tổng hợp lỗi sai với mục đích giúp các em nhớ lâu, hiểu nhanh. Vì vậy, các bậc cha mẹ không thạo tiếng Anh cũng có thể nắm được tình hình của con bằng các công cụ trên để rồi giúp con tập trung học hành. Phụ huynh muốn con giỏi tiếng Anh nên tạo nhiều cơ hội để con được tiếp xúc với tiếng Anh hàng ngày như nghe nhạc, xem phim có phụ đề tiếng Việt,chơi các trò chơi…

4. Ép trẻ học với cường độ căng thẳng

Nhiều bậc phụ huynh vì muốn con mình nhanh tiến bộ nên áp dụng cho con một lịch học dàyđặc, không chỉ đến các trung tâm mà còn thuê cả gia sư kèm cặp. Theo ý kiến các chuyện gia,việc phụ huynh ngày càng quan tâm đến việc học ngoại ngữ cho trẻ là điều rất đáng khích lệ,nhưng điều quan trọng không kém là việc các ông bố bà mẹ cần tránh gây áp lực tâm lý chotrẻ trong quá trình học tập vì nguyên tắc hàng đầu khi học ngoại ngữ là phải tạo cho trẻ tâm lýthoải mái, yêu thích một cách chủ động chứ không nên tạo sự căng thẳng hay ép buộc trẻ.

Có nhiều phương pháp để dạy cho trẻ. Đặc điểm lứa tuổi này là thích nói về bản thân, gia đình,thích những cuốn sách nhiều tranh vẽ, màu sắc, thích làm thủ công, vẽ, thích nghe hát và hátđể gây chú ý của mọi người, thích ăn quà, vui chơi và được nghe đọc sách truyện. Cho nên,bố mẹ nên tận dụng điều này để giúp trẻ học tiếng Anh tốt hơn thông qua các bài hát, các câuchuyện đơn giản. Sử dụng các hình thức này sẽ giúp trẻ quan tâm và yêu thích việc học một
ngôn ngữ mới đồng thời giúp trẻ có được sự tự tin bởi trẻ đang học theo cách vui vẻ và thoải mái.

Bí kíp dạy trẻ học tiếng Anh 'pro'

Những phương pháp đơn giản dạy con học tiếng Anh từ khi 5 tuổi vô cùng hiệu quả.

Tôi có một cậu cháu trai hiện đang học lớp 6. Tuần trước, tôi được anh chị giao nhiệm vụ đưa cháu đến trung tâm tiếng Anh để kiểm tra trình độ. Tình cờ gặp cô bạn học cùng hồi Đại học cũng cho con gái đến test – cô bé cũng học lớp 6 như cháu tôi. "Chưa biết mỗi đứa trình độ tiếng Anh thế nào nhưng nếu cả hai học cùng lớp thì thật tuyệt", tôi nghĩ bụng.

Chờ khoảng 20 phút thì cháu trai tôi được vào test trước, kết quả là ngữ pháp khá, phát âm kém. Khoảng 5 phút sau, cô bé con của bạn tôi vào test. Kết quả thật bất ngờ: Ngữ pháp tốt, từ vựng phong phú, phát âm chuẩn.  Với vốn tiếng Anh ‘pro’, cô bé được xếp vào lớp Intermediate 3b-2 sẽ học chung với anh chị lớp 8-9 (thật ngưỡng mộ!) còn cháu tôi được xếp vào lớp Pre-Intermediate (lớp trình độ thấp nhất).

'Tám' với bạn hỏi về bí kíp luyện tiếng Anh cho con, tôi 'mắt chữ A, miệng chữ 0' vì ngạc nhiên bởi cô ấy sử dụng những phương pháp vô cùng, vô cùng đơn giản để dạy con ngay từ khi bé lên 5.

Sự kiên trì dạy dỗ của mẹ là chìa khóa thành công giúp con nói tiếng Anh 'pro' (Ảnh minh họa).

Bí kíp đó là gì?

1. Thẻ tranh và từ

Ngay từ khi con còn nhỏ, bạn tôi đã luyện tiếng Anh cho con bằng thẻ tranh và từ. Đơn giản, cô ấy chuẩn bị một số thẻ hình chiếc ô tô, con voi, con lợn, con hổ...  bằng tiếng Anh có một mặt là tranh và một mặt là từ.

Cô ấy dạy con mỗi ngày 3 - 5 thẻ bằng cách gây sự tò mò chú ý bằng những câu diễn tả như:" I have an animal, it is very fierce" (Mẹ có một con vật, nó rất hung dữ) - It's tiger. Vừa nói mẹ sẽ vừa làm động tác gây sự chú ý của con, sau đó cho con đoán rồi lật tranh cho xem đáp án. Nếu bé đoán đúng, mẹ sẽ thưởng một ngôi sao tích điểm, một ngôi sao quy đổi thành 2 điểm. Khi nào bé có 5 ngôi sao (tương ứng 10 điểm) thì mẹ sẽ tặng bé một món đồ (Lưu ý: Không tặng món đồ quá đắt tiền) để khuyến khích bé.

Sau khi dạy con hết 3-5 tranh thì mẹ hãy lật từng trang và đọc rồi yêu cầu con đọc lại. Nhớ là mỗi lần dạy con chỉ yêu cầu con đọc 1-2 lần trong vòng 5 phút. Sau đó cất thẻ đi ngay để tới lúc khác lại lấy ra dạy tiếp.

Tip: Đừng bắt con phải nhớ các từ đó ngay trong lần đầu dạy sẽ khó cho con và nếu dạy con nhiều quá một lúc sẽ làm con nhanh chán, không hiệu quả...

2. Trò chơi

Đơn giản, mẹ chuẩn bị 3-5 bức tranh đã dạy con và đặt cách chỗ con đứng khoảng 1-2m. Sau đó mẹ đọc tên con vật nào thì ai chạy nhanh hơn tới nhặt đúng tranh đó đưa cho mẹ sẽ được thưởng.Sau khi dạy con một số con vật, các loại quả,.. bẳng tranh/ đồ chơi thì đến một ngày khác bạn tôi lại bày trò 'ai nhanh hơn' để luyện tiếng Anh cho con.

Trò chơi hiệu quả nhất khi bé luyện cùng với bạn vì trẻ con có bạn bè học cùng thì sẽ ganh đua học và học tốt hơn.

3. Bài hát

Việc dạy con học tiếng Anh qua các bài hát là phương pháp cực hay và giúp con nhớ lâu hơn.

Ví dụ, khi bé còn nhỏ, mẹ muốn dạy con học bài về các bộ phận cơ thể thì có thể dạy bài hát "head, shoulders, knees and toes". Khi muốn dạy về các con vật thì dùng bài 'Old MacDonald had a farm'...

Lưu ý: Khi dạy con học bằng các bài hát, mẹ nên khuyến khích con hát theo và bắt chước ngữ điệu của người hát. Lâu dần, trẻ sẽ quen cách luyến láy và xuống thấp, lên cao giọng của người bản xứ.

4. Tạm quên ngữ pháp

Ngoại ngữ là phương tiện để giao tiếp, có nghĩa là trẻ nói sao cho người khác hiểu là được. Còn ngữ pháp trẻ sẽ tự 'cập nhật' dần trong quá trình giao tiếp (khi trẻ nghe người khác nói đúng chúng sẽ bắt chước) - đó là phương pháp của bạn tôi.

"Con gái mình bây giờ vẫn nói 'he don't like it', lúc đó mình chỉ nhắc khẽ là 'he doesn't'... Quá gay gắt với con về vấn đề ngữ pháp sẽ làm con ngại nói. Người Việt luôn coi trọng ngữ pháp và nói làm sao cho khỏi sai để không bị cười, và kết quả là chúng ta ấp úng không dám giao tiếp. Sợ sai là tối kỵ khi học và giao tiếp bằng ngoại ngữ", bạn tôi nói.

5. Cho xem phim nước ngoài

Đừng bắt con chỉ xem mấy cái đĩa học Tiếng Anh, nhanh chán lắm, cho chúng nó xem phim bằng tiếng Anh là ổn nhất. Một công đôi việc đấy:  Thứ nhất là trẻ phải suy nghĩ và đoán khi chúng không hiểu nội dung. Thứ hai là học tiếng Anh qua nội dung (content-based) mà lại hấp dẫn. Nếu con bạn không thích xem, hãy khuyến khích chúng bằng cách ngồi cạnh và sau đó thì kể thêm về các nhân vật đó.

Hãy chọn các phim có nhiều series, kiểu như Dinosaurs hay Barbie, hay Strawberry Shortcake, hay Totally Spices…. nhân vật thân thuộc nhưng sự kiện lại luôn luôn mới.